سخن روز /
معرفی استان
 
 
تقسیمات سیاسی استان البرز و شهرستانهای تابعه
 
استان البرز با وسعتی معادل 5284 کیلومتر مربع و با در بر داشتن 3/0 درصد از پهنه ایران سرافراز، در سال 89 تاسیس گردید . این استان دارای 6 شهرستان ، 13 بخش ، 17 شهر ، 29 دهستان و 254 روستا است و بر اساس آمار 1395 دارای جمعیتی برابر 2712400 نفر که معادل 4/3 درصد جمعیت کشور می باشد .
استان البرز رتبه دوم کشور را در میزان خالص مهاجرت با رقم 1/4 درصد و رتبه اول مهاجران وارد شده را با میزان 9/7 درصد به خود اختصاص داده است. نرخ رشد جمعیت استان در بازه زمانی 90 تا 95 برابر 37/2 درصد بوده که در قیاس با میزان کشوری که 24/1 می باشد ، حدود دوبرابر است. تراکم جمعیتی استان 513 نفر در کیلومتر مربع معادل 46/10 برابر میانگین کشوری می باشد و پس از استان تهران دومین استان پر تراکم جمعیتی کشور می باشد. 93 درصد از جمعیت استان البرز را شهرنشینان شکل داده اند و مابقی جمعیت استان در روستاها سکنی دارند و 2/92 درصد از این جمعیت با سواد هستند.
استان البرز خطه ای ارزشمند از سرزمین ایران است که از قدیم الایام مهد مراکز علمی، پژوهشی و تحقیقاتی همچون موسسه سرم سازی رازی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، پژوهشگاه مواد و انرژی ، موسسات تحقیقاتی پرشمار در حوزه کشاورزی بوده وامروز هم 147 شرکت دانش بنیان را در خود جای داده است و توانسته رتبه چهارم کشوری را در فعالیت استارت آپ ها به خود اختصاص دهد.
استان البرز نه تنها توانسته نام و نشانی پر افتخار برای خود در حوزه علم و فناوری کسب نماید بلکه از دیرباز مهد بزرگان اندیشه و فرهنگ و هنر نیز بوده است .
نمی توان از نهضت مشروطیت ایران زمین سخنی به میان آورد و از شیخ هادی نجم آبادی نگفت .
نمی توان دکتر محمد مصدق نخست وزیر دولت ملی ایران را در البرز ندید . نمی توان از نو اندیشی دینی گفت ، خواند و نوشت و آیت الله سید محمود طالقانی» ابوذر زمان» را از یاد برد . نمی توان از جریان روشنفکری متعهد به ملت یاد کرد و نام جلال آل احمد را بر زبان نیاورد . مگر می توان از اندیشه دینی ، فقاهت و رسالت علمای دین سخن به میان آورد و از شیخ محمد تقی برغانی، مشهور به شهید ثالث نگفت. مگر می توان از هنر خوشنویسی آمیخته به حکمت شرق سخن به میان آورد و از میر خانی ها و امیر خانی ها و درویش عبدالمجید طالقانی سخن به میان نیاورد . استان پر صلابت البرز ، تمدنی نه هزار ساله محوطه ازبکی را در خود جای داده است و آثار مکشوفه تپه خوروین و موشه لان در ورودی موزه ایران باستان، شناسنامه ای گویا برای تاریخ و تمدن این سرزمین است . این دیار نه تنها از علم بهره ها برده، نام آوران فرهنگ اندیشه و هنر را در خود پرورانده و سلحشوران غیرتمندی برای دفاع از کیان این ملک و ملت را در آغوش خود به بالندگی رسانده است بلکه از نعمت خدادادی طبیعت زیبا و مفرح نیز بهره ها دارد .
از زیباترین جاده های جهان می توان جاده چالوس را نام برد و از زیباترین طبیعت موجود در کشور می توان در شهرستان های طالقان، ساوجبلاغ و نظر آباد شواهدی گویا و روح افزا را دید . زیبایی کوهستان آن چنان است که صدای آبشار های روان و جاری آن بر ذهن ها می نشیند و پهن دشت آن چنان است که نمی توان زیبایی های آن را از خاطر ها و خاطره ها زدود و کویر آن نشان از زیبایی طبیعت در کنار سخت کوشی مردمان این سامان دارد. مجموعه این ویژگی ها، البرز پرافتخار را چنان کرده که چونان رنگین کمانی از اقوام در سپهر پرنقش ایران جلوه گری می کند . رنگین کمانی که فارس و کرد و ترک و لر و گیلک و عرب و بلوچ به زیبایی و مهربانانه در کنار هم می زیند و هر یک نقشی بر این بهشت روی زمین هستند تا بر زیبایی خود و دیگری بیافزایند، و این زیبایی چنان عیان است که آن را ایران کوچک نامیده اند. ایران کوچک امروز علیرغم توانمندی هایی که می تواند فردایی روشن را برای آن رقم بزند با مشکلات اجتماعی و اقتصادی پر شماری نیز دست به گریبان است که استاندار به عنوان نماینده عالی دولت سعی وافر بر این موضوع داشته باشد تا با تمرکز بر حوزه های اقتصادی و اجتماعی، ضمن کارگشایی از مسائل اقتصادی مبتلا به استان بتواند مسائل اجتماعی و فرهنگی البرز را دقیق بشناسد و در حوزه عمومی از سرمایه اجتماعی موجود در البرز بهره بگیرد تا با رویکرد جامع اقتصادی و اجتماعی البرز را در مسیر توسعه برای رسیدن به فردایی بهتر راهبردی نماید.
  
 
 
 

توپوگرافی استان

استان البرز در منطقه رشته کوههای البرز غربی و در یک ناحیه تقریبا کوهستانی قرار دارد به گونه ای که بیش از دو سوم آن منطقه کوهستانی و کمتراز یک سوم آن دشت و زمین های خشک و شوره زار ، تپه ها و کوه های کم ارتفاع ، رشته کوههای با ارتفاع متوسط ، اراضی تراس گونه ، زمین های هموار ، نیمه هموار پای کوهی یا میان کوهی ، ارتفاعات و قلل مرتفع می باشد . ارتفاع منطقه از 1100متر در پایین ترین نقطه واقع در بستر رودخانه شور ، واقع در جنوبغربی شهریار شروع شده و تا 4375 متر ، کوه هفت خوان (4659 متر) می رسد . اختلاف ارتفاع استان 3559 متر است که این امر خود یکی از دلایل تنوع اقلیمی و زیستگاهی و … در این استان می باشد .
کوهها و قله های مهم استان عبارت اند از: کوه کردها 1798 متر ، کوه قراگونی 1925 متر ، کوه جارو 2050متر واقع در جنوب و جنوب شرقی شهرستان اشتهارد ، ارتفاعات حلقه در 1324 متر در شمالی رودخانه شور ، کوه بیجی 2234متر در شمال کرج ، کوه کندر 2565 متر ، کوه سیاه سنگ 3551متر ، کوه هزار بند 3356 متر ، کوه سرک 3460متر ، کوه هفت خوان 3847 متر ، کوه ونتار 3941متر ، کوه کهار بزرگ (قله ناز) 4108متر ، کوه دو هاله 3073 متر ، کوه طالقان 4089 متر و کوه پالان گردن با ارتفاع 4375 متر ، که همگی در شمال ، شمال غربی و شمال شرق منطقه قرار دارند . منطقه بیابانی استان (زمینهای دشتی و هموار ) نیز از جنوب شرق منطقه یعنی از جنوب شرق شهریار شروع و در حد فاصل جاده شهریار ، اشتهارد و بزرگراه تهران – قزوین تا غرب نظر آباد و آبیک (سه راهی زیاران و طالقان ) امتداد می یابد ، که بخش اعظم آن از جنس رسوبات آبرفتی و بخش کمی هم از جنس رسوبات آهکی و نیکل و زمینهای شوره زار می باشد . استان البرز به طور همزمان از دو نوع آب و هوای کلی و منطقه ای برخوردار است :
الف) آب و هوای سرد و معتدل منطقه کوهستانی
ب) آب و هوای گرم و معتدل منطقه دشتی و کویری
به عبارت دیگر استان البرز جزء آن دسته از استان هایی است که دارای تنوع اقلیمی هستند ، یعنی در یک فصل به طور همزمان حداقل از دو نوع آب و هوای محلی در دو منطقه کوهستانی و دشتی برخوردار است .

منابع آبی استان

منابع آبی استان عبارت انداز : آب های سطحی ، شامل 4 رودخانه کرج ، طالقان ، برغان ، رودخانه شور ، دو سد طالقان و امیر کبیر که منشا و سرچشمه آن ها از بارش برف و باران و چشمه های موجود در منطقه و آب های زیرزمینی که توسط قنات ها و چاه ها استخراج و برداشت می شوند . به طور کلی این استان دارای 4 حوضه آبریز است .

فرهنگ و آداب ورسوم

استان البرز به علت مهاجرت پذیری دارای ترکیب مختلف اقوام است . در طول سالیان گذشته اقوام مختلفی به این استان مهاجرت کرده اند . این اقوام هر کدام به زبان یا لهجه خود صحبت می کنند . به عنوان مثال از اقوام ساکن در شهرستان کرج می توان به اقوام لر ، کرد ، گیلک ، یزدی ، ترک ، مازندرانی و خوزستانی اشاره کرد که به صورت غیر متمرکز در نقاط مختلف استان ساکن هستند و به این زبان ها یا گویش ها نیز صحبت می کنند . اما گویش کرج فارسی است . هر چند به طور دقیق ریشه گویش کرجی مشخص نیست اما این گویش منطقه البرز شمالی از اوشان ، فشم ، سولقان و شمشک تا کندر ، شهرستانک ، برغان و دیگر روستاهای دامنه رشته کوه های البرز را در بر می گیرد است . و اگرچه لهجه های مردم در مناطق مختلف البرز در استفاده از این زبان فرق دارد اما وازه ها نزدیک به هم است .

استان البرز به لحاظ ظرفیتهای کشاورزی یکی از قطبهای مهم کشاورزی کشور محسوب میشود.
1- مقام اول کشور در تولید گوجه ، آلو ، گل لاله
2- مقام دوم در کشور تولید گلابی ، هلو ، شیل ، گیلاس وقارچ
3- وجود مراکز علمی وآموزشی عمده کشاورزی کشور
4- استقرار اولین مرکز اصلاح بذر صیفی وسبزی کشور
5- قرارداشتن درمرکز ثقل بازار محصولات کشاورزی
 
 
 
 
 
 


 
تاریخ به روز رسانی:
2020/06/24
تعداد بازدید:
601
Powered by DorsaPortal